Nội dung bài viết
Mặc dù “ngồi trên núi dầu”, Venezuela hiện không còn giữ vị thế tương xứng về sản lượng, xuất khẩu cũng như ảnh hưởng địa chính trị so với các cường quốc năng lượng khác.
Venezuela – quốc gia sở hữu trữ lượng dầu mỏ lớn nhất hành tinh
Venezuela hiện nắm giữ khoảng 303 tỷ thùng dầu đã được chứng minh, con số cao nhất thế giới, vượt xa Saudi Arabia – quốc gia đứng thứ hai về trữ lượng. Lượng dầu này chiếm xấp xỉ 17% tổng trữ lượng dầu toàn cầu.
Phần lớn trữ lượng dầu của Venezuela tập trung tại vành đai Orinoco, khu vực giàu dầu nặng. Đây là loại dầu có trữ lượng rất lớn nhưng chi phí khai thác cao, đòi hỏi công nghệ xử lý phức tạp và hệ thống hạ tầng chuyên biệt. Những đặc điểm này khiến quá trình thương mại hóa dầu mỏ của Venezuela gặp nhiều hạn chế, đặc biệt trong bối cảnh thiếu vốn và công nghệ.
Trữ lượng dầu đã được chứng minh của các quốc gia hàng đầu
Theo số liệu năm 2024, các quốc gia sở hữu trữ lượng dầu đã được chứng minh lớn nhất thế giới gồm:
Venezuela: 303,221 tỷ thùng
Saudi Arabia: 267,200 tỷ thùng
Iran: 208,600 tỷ thùng
Canada: 163,000 tỷ thùng
Iraq: 145,019 tỷ thùng
UAE: 113,000 tỷ thùng
Kuwait: 101,500 tỷ thùng
Nga: 80,000 tỷ thùng
Libya: 48,363 tỷ thùng
Mỹ: 45,014 tỷ thùng
Nigeria: 37,280 tỷ thùng
Kazakhstan: 30,000 tỷ thùng
Trung Quốc: 28,182 tỷ thùng
Qatar: 25,244 tỷ thùng
Danh sách này cho thấy Venezuela giữ vị trí vượt trội về trữ lượng, song điều đó không đồng nghĩa với năng lực khai thác hay ảnh hưởng tương ứng trên thị trường dầu mỏ toàn cầu.
Trữ lượng lớn nhưng sản lượng khai thác ở mức thấp
Năm 2024, Venezuela chỉ xếp thứ 21 thế giới về sản lượng dầu, với khoảng 960.000 thùng/ngày. Con số này thấp hơn rất nhiều so với giai đoạn đỉnh cao trong lịch sử.
Trong thập niên 1970, sản lượng dầu của Venezuela từng đạt 3,5 triệu thùng/ngày, chiếm hơn 7% sản lượng dầu toàn cầu. Tuy nhiên, trong những năm gần đây, sản lượng trung bình chỉ còn khoảng 1,1 triệu thùng/ngày, tương đương gần 1% sản lượng thế giới.
Trong khi đó, Mỹ và Saudi Arabia tiếp tục thống trị thị trường dầu mỏ toàn cầu về sản lượng khai thác hằng ngày, dù trữ lượng dầu đã được chứng minh không vượt Venezuela.
Chính trị, cấm vận và bài toán đầu tư kéo dài
Ngành dầu mỏ Venezuela bị kìm hãm bởi hàng loạt yếu tố mang tính cấu trúc và kéo dài nhiều thập kỷ, bao gồm:
Công tác quản lý yếu kém trong thời gian dài
Thiếu hụt nghiêm trọng nguồn vốn đầu tư vào hạ tầng và công nghệ khai thác
Các lệnh trừng phạt quốc tế, đặc biệt nhắm vào lĩnh vực xuất khẩu dầu mỏ
Một số tập đoàn năng lượng phương Tây, trong đó có Chevron của Mỹ, vẫn duy trì hoạt động tại Venezuela. Tuy nhiên, quy mô khai thác và đầu tư đã bị thu hẹp đáng kể khi các biện pháp trừng phạt được mở rộng.
Venezuela là một trong những thành viên sáng lập OPEC, cùng với Iran, Iraq, Kuwait và Saudi Arabia. Dù vậy, ảnh hưởng của quốc gia này trong OPEC đã suy giảm rõ rệt, song hành với sự sụt giảm kéo dài của sản lượng dầu.
Nhìn chung
Venezuela là nghịch lý lớn nhất của thị trường dầu mỏ toàn cầu: quốc gia giàu tài nguyên bậc nhất thế giới nhưng năng lực khai thác và mức độ ảnh hưởng ngày càng hạn chế. Khoảng cách giữa trữ lượng dầu tiềm năng và năng lực khai thác thực tế tiếp tục là rào cản lớn, khiến “kho dầu lớn nhất hành tinh” vẫn chưa thể chuyển hóa lợi thế tài nguyên thành sức mạnh kinh tế và địa chính trị tương xứng.
Folow page: Vietnam Economy
Xem thêm: Trung Quốc: “Quá lớn” để Mỹ trừng phạt như phần còn lại của thế giới?
English 
Vietnamese 