So găng kinh tế Trung Quốc và Ấn Độ thế kỉ 21

Trung Quốc và Ấn Độ là hai nền kinh tế lớn nhất châu Á, đồng thời là hai quốc gia đông dân nhất thế giới. Trong nhiều thập kỷ qua, Trung Quốc luôn dẫn trước về quy mô kinh tế, nhưng Ấn Độ đang cho thấy những tín hiệu vươn lên mạnh mẽ nhờ cải cách, chuyển đổi số và dân số trẻ. Cuộc đua song mã này không chỉ là cuộc cạnh tranh GDP, mà còn là cuộc cạnh tranh về mô hình tăng trưởng, sức ảnh hưởng toàn cầu và vị thế chiến lược ở thế kỷ 21.

So găng GDP của hai gã khổng lồ châu Á: Trung Quốc vs Ấn Độ
So găng GDP của hai gã khổng lồ châu Á: Trung Quốc vs Ấn Độ

Khoảng cách GDP: Trung Quốc vẫn vượt trội, nhưng đà tăng của Ấn Độ đang được chú ý

  • Năm 1980: GDP Trung Quốc là 303 tỷ USD, gấp 1,6 lần Ấn Độ.
  • Năm 2000: Trung Quốc đạt 1.200 tỷ USD, gấp 2,6 lần Ấn Độ.
  • Dự báo 2025: Trung Quốc sẽ đạt khoảng 19.200 tỷ USD – gấp 4,6 lần GDP của Ấn Độ.

Tuy nhiên, nếu xét về tốc độ tăng trưởng GDP năm 2024–2025, Ấn Độ đang là nền kinh tế lớn tăng trưởng nhanh nhất thế giới, với mức dự báo hơn 6,8%, vượt xa Trung Quốc với khoảng 4,8%, do Trung Quốc đang đối mặt với nhiều rào cản về bấ

t động sản, dân số già và xuất khẩu suy yếu.

Dân số: Ấn Độ chính thức vượt Trung Quốc từ 2023

Một cột mốc lịch sử đã xảy ra: Theo Liên Hợp Quốc, Ấn Độ đã vượt Trung Quốc trở thành quốc gia đông dân nhất thế giới từ giữa năm 2023, với khoảng 1,465 tỷ người, trong khi Trung Quốc lần đầu tiên giảm dân số sau 60 năm, hiện ở mức khoảng 1,435 tỷ người.

Dân số trẻ, tầng lớp trung lưu mở rộng và nhu cầu nội địa tăng mạnh đang tạo ra lợi thế dài hạn cho Ấn Độ, nếu nước này kiểm soát tốt các yếu tố hạ tầng và giáo dục.

Cấu trúc kinh tế: Trung Quốc sản xuất – Ấn Độ dịch vụ

Trung Quốc đã phát triển thành một “công xưởng toàn cầu”, nổi bật ở các lĩnh vực điện tử, thiết bị, sản xuất công nghệ cao, xe điện và chuỗi cung ứng toàn cầu. Trong khi đó, Ấn Độ nổi bật ở ngành dịch vụ, đặc biệt là công nghệ thông tin (IT), dịch vụ thuê ngoài (BPO), fintech và phát triển phần mềm.

Năm 2025, Ấn Độ được kỳ vọng sẽ trở thành nền kinh tế số lớn thứ 3 thế giới, trong khi Trung Quốc tiếp tục duy trì vị trí số 1 về xuất khẩu toàn cầu.

Đầu tư nước ngoài: Trung Quốc chững lại, Ấn Độ đang lên

Do ảnh hưởng từ căng thẳng thương mại Mỹ–Trung, kiểm soát doanh nghiệp tư nhân và rủi ro thị trường tài chính, Trung Quốc đang chứng kiến dòng vốn FDI rút bớt khỏi nền kinh tế.

Ngược lại, Ấn Độ ghi nhận mức FDI kỷ lục, nhất là trong lĩnh vực sản xuất công nghệ, năng lượng tái tạo và thị trường tiêu dùng nội địa. Các hãng công nghệ lớn như Apple, Samsung, Foxconn… đang dịch chuyển một phần chuỗi sản xuất sang Ấn Độ.

Công nghệ và đổi mới: Cạnh tranh sát sao

Trung Quốc hiện dẫn đầu toàn cầu về các lĩnh vực như AI, năng lượng mới, tàu cao tốc, 5G, xe điện. Tuy nhiên, Ấn Độ đang nổi lên trong lĩnh vực AI ứng dụng, dữ liệu lớn, thương mại điện tử và hệ thống thanh toán số.

Điển hình như hệ thống UPI của Ấn Độ – được đánh giá là nền tảng thanh toán nhanh và toàn dân tốt nhất thế giới – đang được xuất khẩu sang nhiều nước đang phát triển.

Địa chính trị và tầm ảnh hưởng: Cạnh tranh toàn cầu ngày càng gay gắt

  • Trung Quốc: Đang mở rộng ảnh hưởng thông qua Sáng kiến Vành đai – Con đường (BRI), mở rộng vai trò trong BRICS, SCO và các định chế tài chính song song như AIIB.
  • Ấn Độ: Tăng cường liên kết chiến lược với Mỹ, Nhật Bản, Úc thông qua nhóm QUAD, đồng thời duy trì thế cân bằng với Nga và ASEAN.

Việc Ấn Độ không tham gia BRI giúp nước này được xem là lựa chọn thay thế trong mắt phương Tây, đặc biệt trong bối cảnh các nước đang tìm cách giảm phụ thuộc vào Trung Quốc.

Nhìn chung: Khoảng cách vẫn lớn, nhưng xu hướng đang thay đổi

Tính đến 2025, Trung Quốc vẫn là nền kinh tế lớn hơn rất nhiều về quy mô tuyệt đối, nhưng đà tăng trưởng của Ấn Độ, cộng với cấu trúc dân số trẻ và cải cách mạnh mẽ, đang khiến nước này trở thành đối thủ nặng ký trong dài hạn.

Trung Quốc đang bước vào giai đoạn điều chỉnh, còn Ấn Độ đang bước vào giai đoạn bứt phá. Cuộc đua giữa hai quốc gia sẽ không chỉ quyết định tương lai của châu Á, mà còn định hình trật tự kinh tế toàn cầu trong thế kỷ 21.

Xem thêm: So găng kinh tế Việt Nam và Singapore năm 2024

Số liệu tham khảo: World Bank GDP Data, IMF Regional Economic Outlook 2024 – Asia

viVietnamese